كتابخانه 2 چیست؟
مدل نوين ارائه خدمات كتابخانه اي ، كتابخانه 2 نام دارد. يك مدل توصيفي و باز است كه منعكس كننده چگونگي خدمات نوين كتابخانه اي و انتقال خدمات به استفاده كنندگان است. اين مفهوم از فلسفه زيرساختي تجارت 2 و شبكه 2 نشات گرفته است و شامل خدمات آنلاين چون نظام اپك (OPAC) و افزايش جريان اطلاعات از سوي استفاده كنندگان به سمت كتابخانه است.
خدمات كتابخانه اي ارائه شده توسط كتابخانه 2 همواره روزآمد بوده و به منظور ارائه بهترين خدمات به كاربران مرتب در حال ارزيابي هستند . كتابخانه 2 همواره به تشويق استفاده كنندگان كتابخانه مي پردازد تا در طراحي و ايجاد خدمات كتابخانه اي از همكاري و بازخورد ايشان بهره مند شوند.
مدافعان اين مدل نوين معتقدند كه كتابخانه 2 به زودي كاملا جايگزين مدل سنتي حاكم بر نظام كتابخانه ها كه قرن هاست وجود دارد و مدلي كاملا يكسويه است ، خواهد شد.
نماي كلي
واژه كتابخانه 2 توسط مايكل كيسي در وب لاگش با عنوان Library crunch سكه زده شد. كيسي فرض كرد كه كتابخانه ها ، خصوصا كتابخانه هاي عمومي ، در مكاني قرار گرفته اند كه عناصر شبكه 2 و تجارت 2 در آن جا داراي ارزش هستند، خواه خدمات ارائه شده توسط آنها ازفناوري سرچشمه بگيرد و يا خدماتي باشد كه ربطي به فناوري نداشته باشد.بهرحال ، كتابخانه ها بايد راهبردي را در پيش بگيرند كه براي همگامي با تجارت 2 و شبكه 2 ، نقشي كاملا جديد براي كاربران كتابخانه بيافرينند. در اين راستا كتابخانه ها ، دچار تغييرات دائمي خواهند شد.
اولين كنفرانس كتابخانه 2 در اكتبر 2005 توسط Internet Librarian برگزار شد، و اين درحالي بود كه مايكل استفان از كتابخانه عمومي استاني سنت جوزف اين ايده را در رابطه با وب سايش كتابخانه نوعي بيان مي كرد.
با استفاده از كتابخانه 2 ، خدمات كتابخانه اي همواره در حال ارزيابي و روزآمد شدن هستند تا نيازهاي كاربران كتابخانه را برآورده كنند. كتابخانه 2 همواره مشوق همكاري و ايجاد بازخورد از سوي كاربران كتابخانه براي توسعه و نگهداري خدمات كتابخانه اي است. اصلي ترين جزء يك كتابخانه 2 ، كاربر فعال و قوي كتابخانه است. هنگامي كه اطلاعات و عقايد در جرياني دو سويه _ از سوي كتابخانه به استفاده كننده و برعكس _ حركت كنند، خدمات كتابخانه اي توانايي تغيير و رشد سريع و دائمي را خواهند داشت . كاربر كتابخانه ، خواه از محصول فيزيكي استفاده كند يا مجازي ، تبديل به شريك ، همكار توليد، سازنده و مشاور خواهد شد.
اصول كليدي
اصول كليدي كتابخانه 2 تنها ايجاد دسترسي به كتاب ها و اطلاعات نيست..بلكه به معناي نوآوري ، براي مردم بودن ، و ساخت جامعه است، كه از طريق شركت آحاد مردم و بر اساس محاسبات اجتماعي شكل مي گيرد.
اين حقيقت زماني شكل مي گيرد كه با اعتماد و تشويق استفاده كننده او را به نوشتن ، رتبه بندي و ارائه نظر در زمينه هر چيزي در مجموعه كتابخانه رهنمون شويم . حتي مي توان مجموعه را براي توسعه دهندگان در زمينه اسفاده مجدد و رشد ، كاملا آزاد گذاشت!
•مرورگر+ برنامه كاربردي شبكه 2 + اتصال = اپك
•تشويق استفاده كننده كتابخانه براي طراحي و ايجاد خدمات
•استفاده كنندگان كتابخانه بايد قادر به كار كردن و توصيف خدمات كتابخانه باشند.
•شركت هايي كه مي خواهند به تجارت با عموم يا كتابخانه هاي دانشگاهي بپردازند نبايد نرم افزار اختصاصي بسازند، كتابخانه 2 يك مفهوم بسته نيست.
•تغييرات مداوم همواره چرخه هاي جديد را جايگزين مدل هاي قديمي تر مي كند
•نسخه Beta (بتا)هميشگي است.
•گلچين و وارد نمودن ايده هاي جديد و محصولات زمينه هاي دلخواه به مدل خدمات كتابخانه
•توسعه و آزمايش دائم خدمات با هدف جايگزين نمودن آن ها با خدمات بهتر و جديدتر
•انعطاف ناپذيري باعث شكست است.
•فعاليت بي پايان و كار مداوم
بحث كتابخانه 2
كتابخانه 2 به منبعي بحث انگيز در جهان وب لاگ هاي كتابداري تبديل شده است. عده اي معتقدند كه كتابخانه 2 بحث جديدي نيست و از فلسفه خدمات كتابخانه اي كه توسط نوانديشان در قرن 19 ام بيان شد، سرچشمه مي گيرد.عده اي ديگر به بيان مثال هاي مادي تري از اين كه چگونه كتابداران به كتابخانه 2 دست مي يابند، پرداخته اند.
والت كرافورد ، بحث مي كند كه كتابخانه 2تركيبي از ابزار و روش هاست كه ايده هايي عالي هستند و براي كتابداران جديد نيستند، شيوه هاي تجاري و ابزار محدودي كه براي خدمت رساني به كليه كاربران به كار گرفته نمي شوند ، و به اشتباه توسط كتابخانه ها به عنوان منابع طبيعي براي خدمت رساني به كليه كاربران براي جمع آوري اطلاعات بكار مي روند.
طرفداران كتابخانه 2، مثل استفان آبرام ، مايكل استفانز ، پل ميلر و سايرين در مورد اين مطالب نقدهايي دارند و بحث مي كنند كه در حالي كه تكه هاي جداگانه كتابخانه 2 ممكن است كاملا جديد نباشند ، تلاقي اين ايده ها و اهداف خدمات رساني با فناوري هاي جديد شبكه 2 به نسل جديدي از خدمات كتابخانه اي منجر مي شود.
منبع: نشریه الکترونیکی شیرازه